In het begin van mijn eetstoornis had ik niet het gevoel dat er iets mis was. Integendeel. Ik dacht dat ik goed bezig was. Sterk. Gedisciplineerd. In controle.
Mensen maakten zich zorgen, maar dat begreep ik niet.
Waarom zagen zij iets wat ik niet zag?

De tunnel waar je in zit

Toen ik herstelde begreep ik het beter: de eetstoornis duwde me in een tunnel, die mijn blik op de wereld en mezelf verengde. Mijn gedachten draaiden steeds vaker rond eten, overeten, compenseren, controle (herwinnen) en hoe mijn lichaam eruitzag en voelde (“te dik, te veel …”). Maar het voelde zeker in het begin niet extreem. Ik merkte zelf niet dat mijn blik op de wereld kleiner werd, dat ik afstandelijker werd, dat er niet veel meer was dat me nog kon raken …

Het werd een pantser om me te beschermen, zonder dat ik het zelf door had. En dat is misschien wel het verraderlijke: als je perceptie verandert, voelt dat niet als een verandering. Het voelt als de waarheid.

Achteraf zie je het pas

Het besef kwam pas later: toen ik in therapie of met lotgenoten in gesprek ging over mijn ervaringen, oude foto’s terugzag en mijn dagboeken herlas.

Ik zag iemand die moe en gespannen keek, die volledig opgeslorpt was door gedachten en die dus eigenlijk niet meer echt aanwezig was. En dan denk je achteraf: hoe heb ik dit zelf niet gezien? Maar het eerlijke antwoord is: ik kon het niet zien. Net zoals bij een optische illusie – zelfs als je weet dat ze je misleidt, blijf je ze zo zien.

Waarom het zo echt voelt

Wat ik nu begrijp, is dat mijn brein me niet probeerde te misleiden. Het probeerde me juist te beschermen, controle te geven, houvast. Alleen deed het dat op een manier die mijn werkelijkheid vervormde.

Dus wanneer andere mensen aangaven dat mijn gedachtenpatroon bij een eetstoornis hoorde, voelde dat voor mij alsof zij het mis hadden.

Niet omdat ik koppig was.
Maar omdat mijn ervaring oprecht anders was.

Nu kijk ik anders

Nu ik intussen heel wat jaren hersteld ben, merk ik dat er veel meer ruimte is voor andere gedachten over heel diverse onderwerpen, maar dat ik ook een andere manier van kijken heb, met een mildere blik, met andere focuspunten: meer naar buiten gericht in plaats van op mezelf en bijvoorbeeld ook meer naar het geheel gericht in plaats van gefocust op één stuk van mijn lijf.

Soms verbaast het me nog hoe overtuigend die oude blik kon zijn. Hoe klein mijn wereld toen was zonder dat ik het doorhad.

En misschien is dat wat ik het meest meeneem: dat je in het hevigst van een eetstoornis niet bewust weigert om de realiteit juist te zien, maar dat je echt gevangen zit in een blik op de realiteit die heel echt voelt.

Als jij dit herkent, bij jezelf of bij iemand anders: je hoeft het niet alleen te ontwarren. Dat is moeilijk om van binnenuit te doen.