Je zit te scrollen op TikTok of Instagram en ziet beelden van iemand die je volgt. Ze eet spontaan met vrienden. Ze lacht op een terras. Ze lijkt energie te hebben voor haar studie, haar werk of haar gezin. En heel even denk je: “Waarom lukt dat bij haar wel en bij mij niet?”

Dat gevoel kan behoorlijk pijnlijk zijn. Misschien voel je jaloezie om haar ogenschijnlijke geluk. Misschien verdriet om wat je zelf niet (meer) hebt of kan. Misschien het gevoel dat je achterloopt ten opzichte van leeftijdsgenoten.

En eerlijk? Dat gevoel overvalt mij soms ook.
Soms zie ik mensen die een leven lijken te leiden waarin alles klopt. Ze reizen de wereld rond, lijken alle tijd van de wereld te hebben, wonen op de mooiste plekken of delen beelden waarop het leven één groot avontuur lijkt. Dan bekruipt ook mij weleens het gevoel dat anderen hun leven beter op orde hebben. Dat zij ‘the good life’ leven, terwijl ik vooral hard aan het werken ben, deadlines probeer te halen en soms het gevoel heb dat ik me voortdurend aan het inspannen ben.

Maar als ik daar wat langer bij stilsta, besef ik twee dingen.

Het eerste is dat sociale media maar een heel klein stukje van iemands leven tonen. Misschien zien we één procent van het volledige verhaal. We weten niet welke twijfels, teleurstellingen of offers achter dat perfecte plaatje schuilgaan. Bovendien heb ik zelf ook foto’s gedeeld van mooie reizen of fijne momenten. Niet om te doen alsof mijn leven perfect is, maar omdat ik mijn geluk op dat moment graag wilde delen. Achter elke foto gaat een veel rijker en complexer verhaal schuil.

Maar het tweede inzicht vind ik eigenlijk nog belangrijker. Zelfs als hun leven écht zo perfect zou zijn als het lijkt… zou ik niet met iedereen willen ruilen. Natuurlijk lijkt meer vrijheid me soms heerlijk. Maar ik weet ook dat ik veel voldoening haal uit mijn werk, uit het gevoel dat ik iets kan betekenen voor anderen en uit relaties die dieper gaan dan een mooi plaatje op Instagram. Dat zijn waarden die voor mij belangrijk zijn. Een leven dat er van buitenaf perfect uitziet, zou mij misschien juist onrustig maken als het niet past bij wie ik ben.

En precies daar begon ik iets te begrijpen. Misschien probeert jaloezie me niet te vertellen dat ik het verkeerde leven leid. Misschien probeert ze me duidelijk te maken waar ik ten diepste naar verlang. Bewondering en jaloezie lopen vaak door elkaar. Je ziet iets in het leven van een ander dat je raakt, omdat het iets zichtbaar maakt wat voor jou belangrijk is.

• We zijn niet jaloers op iemands lichaam, maar op de vrijheid die ermee gepaard lijkt te gaan. De vrijheid om onbezorgd te leven, zonder voortdurend bezig te zijn met eten of gewicht.
• We zijn niet jaloers op iemands gewicht, maar op de rust in het hoofd die ontstaat wanneer je jezelf kunt aanvaarden.
• We zijn niet jaloers op die Instagram-waardige maaltijd, maar op het feit dat iemand ervan kan genieten zonder voortdurend te moeten rekenen, controleren of vechten.

Wanneer we iemand zien herstellen of zien leven op een manier waar we naar verlangen, ontstaat er een nieuw beeld van wat misschien ook voor ons mogelijk is. Niet om die persoon te kopiëren, maar omdat ons brein leert: dit bestaat dus ook.

Misschien kan je jezelf daarom eens de vraag stellen: “Waar verlang ik eigenlijk naar als ik deze persoon bezig zie?” Misschien is dat meer spontaniteit, meer energie, meer rust, meer verbondenheid, meer ruimte voor de dingen die je écht belangrijk vindt.

Vanuit de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) spreken we vaak over waarden: datgene wat richting geeft aan ons leven. Jaloezie kan soms een onverwachte wegwijzer zijn naar die waarden. Niet omdat je het leven van iemand anders moet overnemen, maar omdat het je helpt ontdekken wat jij belangrijk vindt. Dat verlangen hoeft dus geen bron van zelfkritiek te zijn. Het kan ook een kompas worden.

Misschien worden de mensen die op je feed verschijnen dan niet langer een meetlat waaraan je jezelf afmeet, maar een bron van inspiratie. Niet om hun leven te kopiëren, maar om stap voor stap jouw eigen herstel vorm te geven. Niet volgens het script van iemand anders, maar op een manier die past bij wie jij bent en bij de waarden die jij elke dag opnieuw wilt nastreven.